Πριν υπογράψεις ρωτάς και κανέναν άλλο, ... που να τα ξέρουν όλα οι οδοντίατροι.

Έκλεισε το θέμα
Συγγνώμη για τη σύγχυση στο θέμα των ημιυπαίθριων ζητά ο Γ.Ντόλιος
Τη λύπη του για τη σύγχυση που δημιουργήθηκε με το θέμα της επιπλέον επιβάρυνσης στους ημιυπαίθριους εξέφρασε ο υφυπουργός Εσωτερικών Γιώργος Ντόλιος, επαναλαμβάνοντας ότι το θέμα θα λυθεί οριστικά με νομοθετική ρύθμιση.
Όπως μετέδωσε το ΒΗΜΑ 99,5, ο κ. Ντόλιος θα συνοδεύσει τον πρωθυπουργό στην περιοδεία του στη Θράκη, κατά συνέπεια φαίνεται ότι λήγει το θέμα που δημιουργήθηκε.

Το θέμα με την εγκύκλιο
Η εγκύκλιος του υπουργείου Εσωτερικών, που αναρτήθηκε στο site του υπουργείου και υπογράφεται από τον υφυπουργό Γ.Ντόλιο, προβλέπει ότι παραμένει στους δήμους η δυνατότητα αναδρομικής επιβολής των ανταποδοτικών τελών (τέλη φωτισμού και καθαριότητας), σε περιπτώσεις αλλαγής χρήσης (ημιυπαίθριοι).
Η εγκύκλιος αυτή αφορά 500.000 ιδιοκτήτες που έχουν υποβάλλει δηλώσεις τακτοποίησης των ημιυπαίθριων χώρων των ακινήτων τους.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος με το νόμο 3843/2010, απάλλασσε τους ενδιαφερόμενους από κάθε δημοτικό τέλος.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο Ντόλιου, οι ημιυπαίθριοι, ανοικτοί και κλειστοί, ανεξάρτητα αν έχουν αλλάξει χρήση ή όχι, χαρακτηρίζονται στεγασμένοι χώροι και επιβαρύνονται με δημοτικά τέλη (καθαριότητας, φωτισμού και ηλεκτροδότησης).
Προβλέπονται, επίσης, πρόστιμα για όσους δηλώνουν ψευδή στοιχεία για τα πραγματικά τετραγωνικά του ακινήτου τους και έτσι τα δημοτικά συμβούλια μπορούν να τους επιβάλλουν αναδρομικά τέλη για τις επιφάνειες που δεν έχουν δηλωθεί.

Μαζέψτε 50 δις ευρώ

Πρωτοσέλιδα μερικών κυριακάτικων εφημερίδων.

Ξεσηκώνονται οι λαοί εναντίον των τυραννικών και οικογενειακών καθεστώτων. Το μακελειό στην Αίγυπτο βάζει φωτιά στη γειτονιά μας.

Ένοχη σιωπή των κομμάτων για τις μίζες στα ταμεία τους.

Όταν τρώνε δεν μιλάνε!

Κ. Καραμανλής: Εγώ τελείωσα. Θα ασχοληθώ με την οικογένεια μου.

Οκταόροφο σηκώνει ο Μαντέλης.

Πορεία σε ναρκοπέδιο. Τρομάζουν μεταναστευτικό, ανυπακοή, απεργίες. Και νέες πιέσεις της τρόϊκας για μειώσεις μισθών.

Γκρεμίζουν τον Φαραώ Μπουπάρακ. Οι νέοι θα εξεγερθούν όπως το 1960!

Ποιούς ξέχασε η εξεταστική. Ρόμπερτ Κίλι: Η εξουσία στη χώρα σας κληροδοτείται!

Ούτε reality παιχνίδι να ήταν οι προτεινόμενες παραπομπές.

Αθήνα
Θύελλα στο πολιτικό σκηνικό έχει προκαλέσει η δημοσιοποίηση των πορισματικών θέσεων των κομμάτων για την υπόθεση Siemens, με πυρά εναντίον τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και τη Νέα Δημοκρατία, αλλά και οργισμένες αντιδράσεις από πρώην υπουργούς για τους οποίους ζητείται περαιτέρω διερεύνηση για τυχόν ευθύνες.

Ο Κώστας Σημίτης αντέδρασε άμεσα, με ανακοίνωσή του, λέγοντας ότι «η ΝΔ προσπάθησε να δημιουργήσει εντυπώσεις με στοιχεία ανακριβή, ελλιπή ή και ψευδή» όπως «δήθεν συναντήσεις με τον Χριστοφοράκο, τον οποίο δεν συνάντησα ποτέ» ή το θέμα των προγραμματικών συμβάσεων που «αποτελούσαν ευρωπαϊκή πολιτική».

«Η χώρα βρίσκεται όχι μόνο σε οικονομική κρίση αλλά και σε αδυναμία να υπερβεί τις δυσκολίες της, γιατί ένα τμήμα των πολιτικών δυνάμεων προτιμά τα αδιέξοδα από τις λύσεις» σημειώνει, μεταξύ άλλων, ο κ. Σημίτης.

Έντονη ήταν και η αντίδραση του πρώην υπουργού Μεταφορών Χρίστου Βερελή: «Ο κεντρικός στόχος επιτεύχθηκε. Τα κομματικά ταμεία και αυτοί που έπρεπε έμειναν ανεξέλεγκτοι. Η εξεταστική ξεκίνησε για 'Μπεν Χουρ' και κατέληξε σε 'Άμποτ και Κοστέλο'.»

«Είμαι στη λίστα για δύο λόγους: ο πρώτος ως εκ της θέσεώς μου του υπουργού Μεταφορών. Ο δεύτερος λόγος είναι και ο ισχυρότερος και είναι αντιληπτός από το γεγονός ότι ο κατάλογος συντάχθηκε με κριτήρια face control σε μια κυνική ατμόσφαιρα σκοπιμοτήτων.

»Τιμώ όλους τους βουλευτές με ανεξάρτητη βούληση από όλα τα κόμματα που δημόσια διαχώρισαν τη θέση τους και ζήτησαν να εξαιρεθώ από τον κατάλογο. Οι σκληρές εντολές και ο ρόλος εξωθεσμικού κέντρου ενόχλησαν και ευχαριστώ και τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που αντέδρασαν έντονα μέσα στις εσωτερικές συσκέψεις» αναφέρει ο κ. Βερελής.

Με οργή αντέδρασε και ο πρώην υπουργός Οικονομίας της ΝΔ Γιάννης Παπαθανασίου. «Η απόφαση της πλειοψηφίας της εξεταστικής επιτροπής για τη Siemens να με συμπεριλάβει στο πόρισμά της εξυπηρετεί 100% κομματικές σκοπιμότητες και όχι την αλήθεια. Πρώτον διότι ουδεμία συμμετοχή είχα στην απομάκρυνση του εισαγγελέα κ. Ζορμπά όπως ψευδώς μου αποδίδει το πόρισμα της πλειοψηφίας. Δεύτερον, διότι ουδεμία θεσμική μεταβολή επέβαλα στην Αρχή για το 'ξέπλυμα' χρήματος όπως ψευδώς μου αποδίδει το πόρισμα της πλειοψηφίας.

»Τέλος, είναι δημόσια γνωστό ότι δεν χειρίστηκα ποτέ και καμία από τις επίμαχες συμβάσεις του Δημοσίου με την εν λόγω εταιρεία. Πρόκειται για μια απόφαση πέραν κάθε λογικής η οποία όχι μόνο δεν εξυπηρετεί το σκοπό της διαφάνειας, αλλά γελοιοποιεί το σύνολο της διαδικασίας» καταλήγει ο κ. Παπαθανασίου.

Ο πρώην υπουργός Αμύνης Άκης Τσοχατζόπουλος ανέφερε ότι ουδέποτε υπέγραψε, παρέλαβε ή διαχειρίστηκε οποιαδήποτε σύμβαση εκ μέρους του Δημοσίου με τη Siemens. Ως εκ τούτου, συμπληρώνει, η απόφαση της εξεταστικής επιτροπής της βουλής για την υπόθεση Siemens, να τον εντάξει στα «προς περαιτέρω διερεύνηση πρόσωπα» αποδεικνύει επιλογή πολιτικής σκοπιμότητας.

«Κάποιοι θεώρησαν ότι έπρεπε να ενταχθώ με το ζόρι στο ‘κάδρο’ του πορίσματος, όπως ανακοινώθηκε, έστω και χωρίς κανένα απολύτως στοιχείο», σημειώνει ο κ. Τσοχατζόπουλος.

Ο Γιάννος Παπαντωνίου έκανε λόγο για «πρωτοφανές θέατρο του παραλόγου» και πρόσθεσε: «Συσχετίζονται πρόσωπα με άσχετα θέματα χωρίς καμία τεκμηρίωση. Η διαδικασία αυτή επιτυγχάνει το αντίθετο από αυτό που επιδιώκει. Όχι μόνο δεν πείθει τον ελληνικό λαό ότι προχωρεί η εξυγίανση του δημόσιου βίου για ότι και για όποιους αφορά, αλλά αντίστροφα επιβαρύνει το ήδη θολό τοπίο για καθαρά επικοινωνιακούς λόγους».

Κεραυνό εν αιθρία χαρακτήρισε ο Νίκος Χριστοδουλάκης την απόφαση της εξεταστικής επιτροπής της βουλής για την υπόθεση Siemens να επιρρίψει στον ίδιο πολιτικές ευθύνες και να ζητήσει περαιτέρω διερεύνηση. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών τονίζει ότι ουδέποτε είχε σχέση με τις συμβάσεις του ΟΤΕ και ουδείς τον ρώτησε για το θέμα αυτό, όταν εξετάσθηκε από την εξεταστική επιτροπή, ενώ επιφυλάχθηκε να απαντήσει αναλυτικά, όταν δει το τελικό πόρισμα.

Ως εξ αρχής προδιαγεγραμμένες από την κυβέρνηση, χαρακτήρισε σε δήλωσή του τις εξελίξεις στην υπόθεση Siemens ο πρώην υπουργός Μιχάλης Λιάπης, προσθέτοντας ότι «ένα σκάνδαλο του ΠΑΣΟΚ επιχειρείται να μετακυληθεί και στη ΝΔ με μικρόψυχη λογική των συμψηφισμών». Ο πρώην υπουργός σημειώνει ότι το κοινωνικό αίτημα για κάθαρση μετατράπηκε στα χέρια της κυβέρνησης σε όπλο ηθικής και πολιτικής εξόντωσης, αδιακρίτως ευθυνών.

Ο κ. Λιάπης υπογραμμίζει ότι δεν έβαλε τόσο για τον ΟΣΕ, όσο και τον ΟΤΕ ούτε μία υπογραφή, αφού κατά τον νόμο του ΠΑΣΟΚ ο υπουργός Μεταφορών δεν έχει αρμοδιότητα. Όσον αφορά το υπουργείο Πολιτισμού επί υπουργίας του, σημειώνει, καταγγέλθηκε σύμβαση με τη Siemens που είχε υπογραφεί πριν αναλάβει ο ίδιος, ενώ η γερμανική εταιρεία υποχρεώθηκε να επιστρέψει όλες τις ποινικές ρήτρες και να αποζημιώσει το ελληνικό Δημόσιο. «Το κακοστημένο σχέδιο στοχοποίησης και σπίλωσής μου, δεν θα αντέξει στο φως της αλήθειας», καταλήγει.

Σε δήλωσή του για το ίδιο θέμα ο πρώην υπουργός Προκόπης Παυλόπουλος σημειώνει: «Όταν ξεκινήσαμε όλοι μαζί την εξεταστική για τη Siemens, στόχο είχαμε να βρούμε μίζες και κλέφτες. Το πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής αποδεικνύει ότι το ΠΑΣΟΚ συγκαλύπτει και τους κλέφτες και τις μίζες κα επιδίδεται σε ένα συκοφαντικό κυνήγι πολιτικών του αντιπάλων».

Διαφορετικές προσεγγίσεις

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιώργος Πεταλωτής σχολίασε: «Το σημαντικό είναι ότι, για πρώτη φορά, αποδείχθηκε πως υπάρχει ισχυρή πολιτική βούληση για διαφάνεια στην πολιτική ζωή. Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που συμμετείχαν στην επιτροπή, αποφάσισαν ελεύθερα, ανεπηρέαστοι, χωρίς καμία σκοπιμότητα, παρά μόνο με τη συνείδησή τους και βάσει του υλικού που προέκυψε. Κι αυτό εμείς το αποδείξαμε. Ελπίζουμε και τα άλλα κόμματα να σταθούν, με τον ίδιο τρόπο, στο ύψος των περιστάσεων».

Διαφορετικές εκτιμήσεις για τις προοπτικές διαλεύκανσης της υπόθεσης Siemens διατυπώνουν μέλη της ομώνυμης εξεταστικής επιτροπής της Βουλής μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της και λίγο πριν κατατεθεί επισήμως το πόρισμα στην ολομέλεια του κοινοβουλίου.

Ο Παντελής Οικονόμου, ο οποίος κατέθεσε διαφοροποιημένο πόρισμα, μιλώντας στον Βήμα 99,5 υπογράμμισε: «Το βασικό είναι ότι συμφωνήσαμε ότι έχει διαπραχθεί ένα οργανωμένο έγκλημα, ότι συστάθηκε συμμορία υπό το trade mark, υπό το σήμα κατατεθέν Siemens Γερμανίας και συνέπραξαν και πολιτικά πρόσωπα στο πλαίσιο της εγκληματικής δράσης, που είναι διαρκές έγκλημα, μη παραγεγραμμένο, διασυνοριακό».

Ο συντονιστής της ΝΔ στην επιτροπή Κώστας Τζαβάρας ζήτησε να παραιτηθούν από το δικαίωμα της παραγραφής όσοι το απολαμβάνουν, σημειώνοντας: «Έχοντας υπόψη μας τη μεγάλη καθυστέρηση και αναποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης, θεωρώ ότι ήταν λάθος που η πολιτεία δεν ασχολήθηκε νωρίτερα με το θέμα (...) Καλώ όλους όσοι καλύπτονται πίσω από την παραγραφή, αρχίζοντας από τον κ. Σημίτη, να παραιτηθούν από το δικαίωμα της παραγραφής».

Το ΚΚΕ σχολίασε: «Το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ σηκώνουν κουρνιαχτό με την ονοματολογία για να κρύψουν ότι οι μίζες της Siemens πρώτα απ’ όλα κατευθύνονταν στα κεντρικά ταμεία των κομμάτων τους και ότι η διαμόρφωση της πολιτική τους έχει οργανική σύνδεση με τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων, στους οποίους η διαφθορά, η εξαγορά και η διαπλοκή αποτελεί νόμο της λειτουργίας τους. Στόχος τους είναι η συγκάλυψη. Το πόρισμα της ΚΟ του ΚΚΕ πρέπει να διαβαστεί από όλο το λαό για να βγάλει ουσιαστικά συμπεράσματα».

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Παπαδημούλης φάνηκε απαισιόδοξος για την κατάληξη της υπόθεσης. «Το μεγαλύτερο μέρος της αλήθειας δεν πέρασε από την επιτροπή. Λεφτά που πήγαν σε βαλίτσες και σουίτες δεν βρέθηκαν (...). Μίζες δόθηκαν και στα ταμεία ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για χρόνια, κάτι που καταγράφεται σε όλα τα κατηγορητήρια του Μονάχου. Οι ηγεσίες των κομμάτων δεν το παραδέχονται, ούτε καν δεσμεύτηκαν να το ψάξουν (...) Εκτιμώ ότι η Siemens θα εξελιχθεί σε Βατοπέδι Νο2. Χρειάζονται αστικές αγωγές εναντίον κομμάτων και προσώπων ώστε να επιστραφούν τα κλεμμένα».

Την απορία του για την απαξίωση από τα μέσα ενημέρωσης πριν καν δημοσιοποιηθεί του πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής που διερεύνησε την υπόθεση Siemenς, εκφράζει με δήλωσή του ο πρόεδρος της επιτροπής Σήφης Βαλυράκης. Προσθέτει ότι η επιτροπή όχι μόνο ζήτησε το άνοιγμα λογαριασμών πολιτικών προσώπων που φέρεται ότι εμπλέκονται στη υπόθεση, αλλά και τον λεπτομερειακό έλεγχο των πραγματικών μεταβολών της περιουσιακής τους κατάστασης κατά την ελεγχόμενη περίοδο, κίνηση που ομόφωνα στηρίχθηκε ανεξαρτήτως ιδεολογικής και πολιτικής τοποθέτησης

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η εξομολόγηση του Χαρ. Φλωράκη στον Περισσό από τον Αγιορείτη Αθάνασιο!

Ποιοί φάγανε αλήθεια, τόσο λαίμαργα;

Πέντε πολιτικοί στο στόχαστρο του ΣΔΟΕ
Ελέγχονται και διασταυρώνονται εξονυχιστικά η περιουσιακή κατάσταση και τα «πόθεν έσχες» πρώην υπουργών και βουλευτών
Της Ιωαννας Mανδρου (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 9 Ιαν. 2011)

Νέα σημαντικά στοιχεία εις βάρος γνωστού πολιτικού έχουν προκύψει από τις έρευνες που ξεκίνησαν με αφορμή την αγορά κατοικίας σε ακριβή περιοχή του κέντρου. Μάλιστα, αρμόδια ελεγκτική πηγή δήλωσε στην «Κ» ότι «η έρευνα για τον εν λόγω θα είχε τελειώσει αν είχαν συνεργαστεί οι κυπριακές αρχές, που αρνούνται κάθε διευκόλυνση», γεγονός το οποίο προκαλεί εντύπωση. «Παρ’ όλα αυτά», προσέθετε, «έχουν προκύψει σημαντικά επιβαρυντικά στοιχεία που μπορούν να θεμελιώσουν κατηγορίες για σοβαρές παραβάσεις», καθώς οι συντονισμένες έρευνες για το «πόθεν έσχες» του συγκεκριμένου πολιτικού έχουν αποδώσει. Μάλιστα, έχουν επεκταθεί και στα «πόθεν έσχες» συγγενικών και φιλικών του προσώπων, όσο και σε εξοπλιστικά προγράμματα που ήδη ελέγχονται από το ΣΔΟΕ.

Παράλληλα, στο στόχαστρο των ελεγκτών βρίσκεται κι άλλος πρώην υπουργός, το όνομα του οποίου έχει αναμειχθεί σε υποθέσεις που απασχόλησαν ή απασχολούν εξεταστικές επιτροπές σε σχέση με το «πόθεν έσχες» του ίδιου, αλλά και της συζύγου του.

Το νεότερο στοιχείο, ωστόσο, έγκειται στο γεγονός ότι και πολιτικοί που μέχρι σήμερα δεν απασχόλησαν για τέτοια θέματα την επικαιρότητα βρίσκονται στο στόχαστρο ερευνών που διενεργεί, τους τελευταίους μήνες, το ΣΔΟΕ. Για τους ελέγχους αυτούς έχουν ενημερωθεί τόσο η κυβέρνηση όσο και το γραφείο του πρωθυπουργού.

Καταγγελίες
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», οι ελεγκτές ερευνούν εξονυχιστικά την περιουσιακή κατάσταση και τα «πόθεν έσχες» πέντε πολιτικών, οι δύο από τους οποίους, στο παρελθόν, έχουν θητεύσει σε υψηλές θεσμικές θέσεις. Μεταξύ των πέντε περιλαμβάνονται και βουλευτές της μείζονος αντιπολίτευσης, για τους οποίους ο έλεγχος έχει προχωρήσει σε στενή συνεργασία και με πιστωτικά ιδρύματα, όπου διαθέτουν καταθέσεις. Η διενέργεια των ελέγχων, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είχαν κοινή αφετηρία. Για άλλους στο ΣΔΟΕ έφθασαν καταγγελίες με λεπτομέρειες, ανωνύμως, για την ύπαρξη αθέατων πλευρών της περιουσιακής τους κατάστασης, ενώ για άλλους, οι έλεγχοι ξεκίνησαν όταν κλιμάκια του ΣΔΟΕ ερευνούσαν θέματα μεγάλης φοροδιαφυγής κι «έπεσαν» πάνω τους.

Ειδικά για βουλευτή εν ενεργεία, στο ΣΔΟΕ, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», έφθασαν στοιχεία που έκαναν λόγο για την ύπαρξη αδήλωτης περιουσίας λίγο καιρό μετά τη δημοσιοποίηση του «πόθεν έσχες» των πολιτικών. Το εξαιρετικά χαμηλό εισόδημα που είχε δηλωθεί προκάλεσε, όπως δήλωναν αρμόδιες πηγές, όσους απέστειλαν τα στοιχεία προκειμένου να ελεγχθούν λογαριασμοί και κυρίως η κίνησή τους, που «μιλούσαν» για ποσά δυσανάλογα μεγάλα σε σχέση με τα δηλωθέντα εισοδήματα.

Ανάλογη καταγγελία με συγκεκριμένα στοιχεία έφθασε στο ΣΔΟΕ για άλλο βουλευτή, που μάλιστα μετέχει και σε Εξεταστική Επιτροπή διερεύνησης σκανδάλου. Οι καταγγελίες κρίθηκαν σημαντικές και οι έρευνες άρχισαν επιβεβαιώνοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, τις αρχικές εκτιμήσεις των ελεγκτικών αρχών ότι «κάτι σημαντικό τρέχει με την πραγματικότητα της περιουσιακής του κατάστασης».

Πολύ γνωστά ονόματα είναι και οι υπόλοιποι που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών, έπειτα από συντονισμένες έρευνες, που αρχικά ξεκίνησαν για θέματα που άπτονται της ιδιοκτησίας μεγάλων σκαφών. Υψηλόβαθμο στέλεχος των υπηρεσιών που έχουν αναλάβει το συγκεκριμένο έργο δηλώνει στην «Κ» «πως τα ευρήματα είναι σημαντικά και η προσπάθειά μας τώρα κατατείνει στην πλήρη απόδειξη των όσων έχουν εντοπιστεί», για να καταλήξει: «Οι έρευνες γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή». Μάλιστα, επεκτείνονται και σε κρατικούς λειτουργούς που διαχειρίστηκαν τα τελευταία χρόνια μεγάλες συμβάσεις και κυρίως εξοπλιστικά προγράμματα. Ειδικά στον τομέα των εξοπλισμών, όπως δήλωνε, αρμόδια πηγή, «τα ευρήματα προκαλούν εντύπωση ακόμα και στους εξοικειωμένους με τον έλεγχο υπαλλήλους».

Οι έρευνες, σύμφωνα με τις πληροφορίες της «Κ», είναι σε γνώση του Μαξίμου, ενώ κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι ενήμερος είναι και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας...

Κατά την "Αυριανή": Εκλογές στις 3 Απριλίου 2011

Ο κοπρίτης ο αντιπρόεδρος και η γάτα

- Να τα πούμε αφεντικό; - Πέστε τα!

Το χρονικό της υποταγής στο ΔΝΤ

Το χρονικό της υποταγής: Ποιοι, πώς και γιατί κάλεσαν το ΔΝΤ

Οι προφάσεις της κυβέρνησης ότι αναγκάστηκε να αποδεχτεί το Μνημόνιο κάτω... από την πίεση των πραγμάτων, ότι ήταν αναγκαίο προκειμένου να εξασφαλίσει η χώρα τα δανεικά που χρειαζόταν και ότι για όλα φταίνε οι άλλοι πάσχει ολοένα και πιο σοβαρά. Η τελευταία Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επισημαίνει ξεκάθαρα τις ευθύνες του σημερινού οικονομικού επιτελείου και δικαιώνει απόλυτα τις επισημάνσεις ότι η κυβέρνηση παρέλαβε ένα πρόβλημα ελλείμματος κοινό σε όλη την Ευρώπη και το μετέτρεψε σε κρίση δανεισμού, μοναδική, την ώρα εκείνη, σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η αλήθεια –και η κυβέρνηση την ξέρει πολύ καλά– είναι πως μπορούσε να δανειστεί –και μάλιστα με χαμηλά επιτόκια– και τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 2009. Μπορούσε με άνεση να δανειστεί και στους πρώτους μήνες του 2010, όταν τα επιτόκια βρίσκονταν στην αρχή της ανηφόρας. Μπορούσε να βρει διεξόδους, αλλά είχε πάρει τις αποφάσεις της από την πρώτη στιγμή που συγκροτήθηκε. Και πάνω σε εκείνες τις αποφάσεις πορευόταν, χωρίς κανένα άλλο σχέδιο. Το ομολόγησε και αυτό, αλλά πολύ αργότερα.
Τα γεγονότα από τη συγκρότηση της κυβέρνησης μέχρι την υποταγή στο Μνημόνιο μιλούν από μόνα τους. Είναι, μάλιστα, εξόχως διδακτικά για όλα όσα συμβαίνουν την ώρα αυτή, αλλά και για όλα όσα εκκολάπτονται. Το ιστορικό του εγκλήματος δεν μπορεί πλέον ούτε να αμφισβητείται ούτε να αγνοείται ούτε να λησμονείται.

Αποκλείουν προσφυγή στο ΔΝΤ
Οκτώβριος 2009: Η νέα κυβέρνηση παίρνει το τιμόνι της διακυβέρνησης του τόπου με τη διαβεβαίωση ότι «λεφτά υπάρχουν», ότι θα ρίξει χρήμα στην αγορά και ότι θα δώσει έμφαση στην ανάπτυξη. Κυρίως, όμως, ότι δεν πρόκειται να προσφύγει ποτέ στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, καθώς μια τέτοια επιλογή όχι μόνο δεν θα έδινε λύση σε κανένα από τα προβλήματα του τόπου, αλλά θα επέφερε και πολύ σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην αναπτυξιακή διαδικασία και την κοινωνική συνοχή.
Πέρα, όμως, από τις ρητές διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού, το ενδεχόμενο προσφυγής στο ΔΝΤ αποκλειόταν και από τα πραγματικά δεδομένα, αφού η χώρα –παρά τη διεύρυνση του ελλείμματος– μπορούσε άνετα να δανειστεί από τις αγορές. Άλλωστε, ανάλογα προβλήματα ως προς το δημόσιο έλλειμμα αντιμετώπιζαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σχεδόν όλες είχαν πέσει έξω στις προβλέψεις τους, τόσο για την ύφεση, όσο για το μέγεθος των ελλειμμάτων. Ακόμη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αναθεωρήσει τρεις φορές έως τότε τις προβλέψεις που έκανε για ολόκληρη την Ευρώπη.

Αποφασίζουν προσφυγή στο ΔΝΤ
Παρ’ όλα αυτά, η ηγεσία της κυβέρνησης –κόντρα στους προεκλογικούς της όρκους, κόντρα στα δεδομένα και τη διεθνή εμπειρία– καταλήγει σε μια ανεξήγητη επιλογή. Αποφασίζει –και μάλιστα από την πρώτη στιγμή– να καταφύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Στην αρχή, ωστόσο, δεν το λέει ούτε καν στα βασικότερα από τα μέλη της. Το αποκαλύπτει, όμως, λίγο αργότερα ρητά και ξεκάθαρα ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών Φίλιππος Σαχινίδης. Σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση, στις 5 Μαΐου 2010, ανάμεσα στα άλλα αναφέρει:
«Όταν ανέλαβε το ΠΑΣΟΚ τη διακυβέρνηση της χώρας, διαπίστωσε ότι η μόνη εναλλακτική επιλογή που είχε ήταν να προσφύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο». Για να μην αφήσει, μάλιστα, καμιά αμφιβολία σε ό,τι αφορά το χρόνο διαμόρφωσης και οριστικοποίησης της κυβερνητικής απόφασης, ο αρμόδιος υφυπουργός διευκρινίζει, χωρίς περιστροφές, ότι το ΔΝΤ αντιμετωπίστηκε «ως η πρώτη επιλογή και η μόνη που υπήρχε από τις 5 Οκτωβρίου».

Φουσκώνουν το έλλειμμα
Οι μεθοδεύσεις για το προαποφασισμένο έγκλημα ξεκινούν λίγο μόλις καιρό μετά τη συγκρότηση της κυβέρνησης. Ενώ η χώρα χρειάζεται, χωρίς καμιά άλλη καθυστέρηση, αυστηρά μέτρα για να προλάβει την περαιτέρω διόγκωση του ελλείμματος, αλλά –και προπάντων μάλιστα– για να πείσει τις αγορές ότι ξέρει το πρόβλημα και είναι αποφασισμένη να το αντιμετωπίσει, η κυβέρνηση παίρνει τον ακριβώς αντίθετο δρόμο. Προβάλλει το υπέρογκο δημόσιο χρέος, προαναγγέλλει ότι το έλλειμμα του 2009 θα ξεπεράσει το 12% και αφήνει να διαφανεί πως δεν πρόκειται να πάρει κανένα από τα μέτρα που απαιτούνται για να αποτρέψει το αρνητικό αυτό ενδεχόμενο. Όχι μόνο δεν κάνει οτιδήποτε για να συγκρατήσει τη διόγκωση του ελλείμματος, αλλά διαπράττει και τα εντελώς αντίθετα.
Με τις πρώτες αποφάσεις της, η κυβέρνηση καταργεί σοβαρές πηγές είσπραξης πρόσθετων πόρων που είχε δρομολογήσει η προηγούμενη και αυξάνει τα έξοδα του τελευταίου τριμήνου. Ακυρώνει την έκτακτη εισφορά των ιδιοκτητών σκαφών αναψυχής και τις ρυθμίσεις για την τακτοποίηση ημιυπαίθριων χώρων. Αυξάνει τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Μοιράζει επιδόματα, αλλά αφήνει την είσπραξη των αντίστοιχων πόρων για την επόμενη χρονιά. Εγκαταλείπει ακέφαλους τους εισπρακτικούς μηχανισμούς και προκαλεί πλήρη κατάρρευση των κρατικών εσόδων. Με τις πράξεις και τις παραλείψεις της, αντί να συγκρατήσει το έλλειμμα, το φουσκώνει τουλάχιστον κατά 2 με 3 ποσοστιαίες μονάδες.

Διασύρουν την εικόνα της χώρας
Στην προσπάθειά του να εκθέσει την προηγούμενη κυβέρνηση, το οικονομικό επιτελείο παρουσιάζει τις εκτιμήσεις του για το έλλειμμα του 2009 σαν πλασματικά στοιχεία, γεγονός που πλήττει άδικα τη χώρα. Τόσο γιατί δεν επρόκειτο για παραποιημένα στοιχεία, αλλά για εκτιμήσεις, όσο και γιατί είχαν ήδη πέσει έξω όλες οι εκτιμήσεις όλων των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Σχεδόν ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός ελεεινολογεί την κατάσταση της οικονομίας, αλλά και την εικόνα της χώρας γενικότερα. Μιλά για «εκτεταμένη διαφθορά που έχει προσλάβει διαστάσεις πανδημίας», για σοβαρούς κινδύνους «χρεοκοπίας», για μια χώρα που «βρίσκεται στην Εντατική». Οι δηλώσεις του, σε συνδυασμό με την άρνηση της κυβέρνησης να πάρει μέτρα εξυγίανσης και ακόμη περισσότερο με τις αποφάσεις που φουσκώνουν, αντί να περιορίζουν το έλλειμμα, προκαλούν έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές. Η κρίση ελλείμματος –κρίση κοινή για ολόκληρη την Ευρώπη– μετατρέπεται σε κρίση εμπιστοσύνης, μοναδική στην Ευρώπη. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης, ο ένας μετά τον άλλο, υποβαθμίζουν την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας και τα επιτόκια δανεισμού παίρνουν την ανηφόρα. Μέσα σε δύο μήνες, τα spreads ξεπερνούν τις 250 μονάδες βάσης.

Διαπραγματεύονται παρασκηνιακά
Σε όλο αυτό το διάστημα, μέχρι και τους πρώτους μήνες του 2010, η κυβέρνηση έχει μπροστά της μια ρεαλιστική και δοκιμασμένη συνταγή: Να δανειστεί από τις διεθνείς αγορές σε ανεκτά επιτόκια, να καλύψει τις ανάγκες της χώρας για ολόκληρο το 2010 και να ανακόψει τις ορέξεις των κερδοσκόπων. Αυτό, άλλωστε, είχε κάνει και η προηγούμενη, ένα χρόνο πρωτύτερα, παρόλο που οι καταστάσεις δεν ήταν το ίδιο πιεστικές.
Παρά την έγκαιρη επισήμανση, αλλά και την εξέταση της δυνατότητας αυτής, η κυβέρνηση κλοτσά τη δυνατότητα που έχει μπροστά της για μια επαρκή δανειοδότηση. Αντί να καλύψει τις δανειακές ανάγκες της χώρας για το μέγιστο που μπορεί και να αποκτήσει άνεση χρόνου για τα επόμενα βήματά της, στρέφεται αμέσως προς το ΔΝΤ.
Τα σχέδια της κυβέρνησης αρχίζουν να διακρίνονται στα τέλη Νοεμβρίου, όταν γίνεται γνωστό ότι αρμόδια κυβερνητικά στελέχη ξεκινούν προπαρασκευαστικές συζητήσεις με παράγοντες της Κομισιόν και του ΔΝΤ για το ενδεχόμενο που η Ελλάδα δεν θα μπορεί να δανειστεί από τις αγορές.
Λίγο αργότερα, στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο πρωθυπουργός αφήνει έκπληκτους τους ομολόγους του, καθώς δηλώνει πως κυβερνά μια διεφθαρμένη χώρα. Διαψεύδει, πάντως, τα σενάρια που αναφέρονται σε πιθανή προσφυγή στο ΔΝΤ και υποστηρίζει ότι «η χώρα μπορεί να τα βγάλει πέρα μόνη της».
Στις αρχές του χρόνου, η κυβέρνηση αναγκάζεται να εγκαταλείψει τον προϋπολογισμό που μόλις είχε ψηφίσει και να ανακοινώσει μέτρα λιτότητας. Λίγο αργότερα, στα μέσα Φεβρουαρίου, ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι «έτσι όπως χειριστήκαμε τα οικονομικά μάς αφαιρέθηκε ένα κομμάτι της κυριαρχίας μας». Σχεδόν ταυτόχρονα, ο υπουργός Οικονομικών παρομοιάζει με την ελληνική οικονομία με «Τιτανικό» που βουλιάζει. Οι αρνητικές εικόνες που εκπέμπει η ίδια η κυβέρνηση, σε συνδυασμό με τις συζητήσεις για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης και τις γερμανικές αντιδράσεις, ανεβάζουν ακόμη περισσότερο τα spreads.

Βάζουν στο τραπέζι το «πιστόλι» του ΔΝΤ
Στις αρχές Μαρτίου –υποκύπτοντας σε νέο τελεσίγραφο των Βρυξελλών– η κυβέρνηση ανακοινώνει νέα εισπρακτικά και περιοριστικά μέτρα. Δεν φαίνεται, ωστόσο, να πείθει κανέναν και το κόστος του δανεισμού συνεχίζει τη δραματική ανηφόρα. Τα σενάρια χρεοκοπίας πανικοβάλλουν τον κόσμο, χιλιάδες καταθέτες αναζητούν τραπεζικά καταφύγια στο εξωτερικό και η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία.
Στο μεταξύ, η προσπάθεια δημιουργίας Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης εξακολουθεί να προσκρούει σε γερμανικές αντιρρήσεις και ο πρωθυπουργός αρχίζει να περιφέρει ανάμεσα στους εταίρους μας το «πιστόλι» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Υποστηρίζει, καταρχάς, ότι «δεν ζητούμε από την ΕΕ χρήματα, αλλά πολιτική στήριξη». Θέτει, ωστόσο, σε αμφισβήτηση ο ίδιος τις διαβεβαιώσεις του, καθώς –στα μέσα Μαρτίου– αποκαλύπτει πως η κυβέρνηση είχε ήδη ξεκινήσει σχετικές συζητήσεις με το ΔΝΤ. «Συζητήσαμε», λέει, «με το ΔΝΤ και μας είπαν πως δεν θα μας ζητούσαν παραπάνω μέτρα από όσα πήραμε».
Λίγο αργότερα κάνει ένα ακόμη βήμα, υπογραμμίζοντας –στο Υπουργικό Συμβούλιο– ότι το σενάριο της προσφυγής στο ΔΝΤ ενισχύεται εξαιτίας «εσωτερικών αντιθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Τελικά, στις 25 Μαρτίου, η ΕΕ αποφασίζει να προχωρήσει στη συγκρότηση Μηχανισμού για τη Στήριξη της Ελλάδας, αλλά το ΔΝΤ ανακοινώνει πως, εάν δεχτεί αίτημα βοήθειας, θα θέσει τους δικούς του όρους. Τα spreads συνεχίζουν την ανηφόρα.

Υποτάσσουν τη χώρα στο Μνημόνιο

Στις αρχές Απριλίου (9/4), ύστερα από κινητοποίηση Ευρωπαίων ηγετών, στελεχών της ΕΚΤ και παραγόντων του ΔΝΤ, οριστικοποιούνται οι λεπτομέρειες για το Μηχανισμό Στήριξης προς την Ελλάδα και το ύψος της βοήθειας. Ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι «έχουμε πια ένα δίχτυ ασφαλείας» και ότι «το όπλο στο τραπέζι είναι πλέον γεμάτο».
Περίπου δέκα ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση ξεκινά τις τελικές διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ΔΝΤ, για την προσφυγή στον «Ευρωπαϊκό Μηχανισμό» (!). Ο υπουργός Οικονομικών διαβεβαιώνει ότι η έναρξη διαπραγμάτευσης δεν σημαίνει προσφυγή, αλλά ο πρωθυπουργός τονίζει προς το Υπουργικό Συμβούλιο πως, «αν το συμφέρον της χώρας επιτάσσει να χρησιμοποιήσουμε το Μηχανισμό, θα το κάνουμε χωρίς δισταγμό».
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 23 Απριλίου, ο πρωθυπουργός ανακοινώνει από το Καστελόριζο την απόφασή του να προσφύγει στο Μηχανισμό Στήριξης, χωρίς να κάνει καμιά αναφορά στο ΔΝΤ. Παρουσιάζει την απόφασή του σαν απολύτως αναγκαία και τονίζει: «Βρισκόμαστε σε μια δύσκολη πορεία, μια νέα Οδύσσεια για τον Ελληνισμό». 

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα: 15/12/2010

Γρήγορα στη Δραχμή. Μετράει μέρες ο Γιώργος;

Ο Αντρέας, η Θάτσερ και το τσαντάκι. Η περιέργεια του Πάγκαλου να μάθει που ξημέρωσε ο Αντρέας.

Ο Ανδρέας, η Θάτσερ και το μαγνητόφωνο

Ο Ανδρέας Παπανδρέου με την Μάργκαρετ Θάτσερ Είναι πολύ ωραίες οι περιγραφές της σχέσης του Ανδρέα Παπανδρέου με τη Θάτσερ. Ο Ανδρέας αποτελούσε για εκείνη τη συμπύκνωση σε ένα πρόσωπο όλων των ιδιοτήτων που απεχθανόταν και καταδίκαζε στη ζωή της. Την εκνεύριζε όχι μόνον η πολιτική του συμπεριφορά αλλά και η προσωπική του.
Τον θεωρούσε μαρξιστή, αμφιβόλου πολιτικής και προσωπικής ηθικής και εν πάση περιπτώσει ουδεμία σχέση έχοντα με τη βρετανική αντίληψη περί ανθρωπίνων σχέσεων.
Σε κάποια ευρωπαϊκή σύνοδο η Θάτσερ είχε εκνευριστεί από τη συζήτηση και, θέλοντας να αποπροσανατολίσει τη συζήτηση που δεν τη συνέφερε, στράφηκε προς τον Ανδρέα Παπανδρέου. «“Ανδρέα, μην ετοιμάζεσαι να χρησιμοποιήσεις αυτό το μαγνητόφωνο. Σε έχω δει να μαγνητοφωνείς τις συνεδριάσεις, αλλά εδώ είμαστε μόνοι μας με τους υπουργούς Εξωτερικών και οι συζητήσεις είναι απόρρητες”.
“Ποιο μαγνητόφωνο; ” είπε ο Παπανδρέου κατάπληκτος.
“Αυτό που έχεις σ΄ αυτό το δερμάτινο τσαντάκι που παίρνεις πάντα μαζί σου” του είπε η Θάτσερ, δείχνοντας μπροστά στο πιάτο του Παπανδρέου ένα δερμάτινο τσαντάκι το οποίο περιείχε δύο πίπες, όργανα καθαρισμού και μια ποσότητα καπνού.
O Ανδρέας άνοιξε το τσαντάκι, έδειξε το περιεχόμενο εις τη μαινόμενη Θάτσερ και της είπε:“Μάργκαρετ, δεν είναι αυτό μαγνητόφωνο και επιπλέον μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι τα έχω αγοράσει στο Λονδίνο και οι πίπες και το τσαντάκι και ο καπνός είναι Dunhill”».

Το ραντεβού και η αφέλεια του «νέου»
Μια φορά η Θάτσερ για να απαξιώσει τον Ανδρέα κατά τη διάρκεια της βρετανικής προεδρίας είχε επισκεφθεί αυτοπροσώπως τις οκτώ πρωτεύουσες, όλες δηλαδή τις υπόλοιπες χώρες εκτός της Αθήνας. Ο Ανδρέας έγινε «Τούρκος» και αποφάσισε να κάνει ειδική συνέντευξη Τύπου στο Λονδίνο για να καταγγείλει τη συμπεριφορά της. Η Θάτσερ άλλαξε γνώμη και για να τα μπαλώσει τον κάλεσε προσωπικά σε μπρέκφαστ στην πρωθυπουργική κατοικία, τη γνωστή «10 Ντάουνινγκ Στριτ».
Η ώρα περνούσε και ο Ανδρέας αργούσε να φανεί.
Ο Πάγκαλος ξύπνησε τον σύμβουλό του Μαχαιρίτσα ρωτώντας τον πού είναι ο πρόεδρος. «Στον τρίτο όροφο» του απάντησε αυτός. Πράγματι, ο Ανδρέας βρέθηκε και στις αιτιάσεις του Πάγκαλου απάντησε: «Εγώ την περίμενα έξι μήνες, ας περιμένει κι αυτή ένα τέταρτο». Του Πάγκαλου όμως του είχε μείνει η απορία τι έκανε στον τρίτο όροφο ο Ανδρέας.

«Αφού αποχώρησε ο Παπανδρέου, ρώτησα τον Μαχαιρίτσα τι είναι στο τρίτο πάτωμα που μπορούσε να επισκέπτεται ο πρόεδρος τόσο νωρίς το πρωί.
O Μαχαιρίτσας με κοίταξε με ένα περιπαικτικό ύφος και μου είπε:“Μα καλά, είσαι τελείως αφελής, δεν καταλαβαίνεις ότι πέρασε τη νύχτα αλλού και όχι στο δωμάτιό του;”.
“Πού δηλαδή; ” συνέχισα εγώ, που δεν έπαιρνα χαμπάρι.“Ε! Τι να σου πω” μου απάντησε ο Μαχαιρίτσας, “αφού δεν καταλαβαίνεις, καλύτερα ας το σταματήσουμε εδώ το θέμα”. “Χρήστο”, του είπα, “θέλω να μάθω ποιος είναι στον τρίτο όροφο που μπορεί να καταφέρει τον Παπανδρέου να περάσει ένα ολόκληρο βράδυ εκεί”.
Ο Μαχαιρίτσας αναγκάστηκε να μου πει ότι στο τρίτο πάτωμα έμενε το πλήρωμα της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Ετσι έγινα μάρτυρας για πρώτη φορά μιας εξωσυζυγικής περιπέτειας του Ανδρέα με τη γνωστή σε μένα αεροσυνοδό της ΟΑ κυρία Δήμητρα Λιάνη».
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ απο ΤΟ ΒΗΜΑ της Παρασκευής 17 Δεκ. 2010

Ποτάμι η οργή του Λαού

Πάρε γιατρε μ' , τα γιατρικά σ' ! Και άλλος γιατρός μας πρόκυψε μετά το μακρυνό 1967.

Δέκα εντολές για εκατό μέρες. Δώδεκα βίαιες ανατροπές.

Αφού όλοι αυτοί νίκησαν, μήπως ηττηθήκαμε εμείς;

Μαρτης του 1945, και οι Γερμανοί αμετακίνητοι στα Χανιά. Γιατί;

«Εδειξαν αχαρακτήριστη προθυμία στον κατακτητή»
Γράφει ο Μανώλης Πιμπλής στα ΝΕΑ του Σαββάτου 9 Οκτ. 2010.
Από τη θρυλική Μάχη της Κρήτης μέχρι την απρόσμενη παράταση της γερμανικής κατοχής στα Χανιά και πέραν του ΄44, το νέο μυθιστόρημα-ψηφιδωτό της Μάρως Δούκα, με φόντο ιστορίες ηρωισμού αλλά και έναν εμφύλιο-ταμπού, ανασυγκροτεί το παζλ μιας μυθικής, όσο και δυσερμήνευτης περιόδου
Ενας βρετανός αξιωματικός που ντυνόταν γυναίκα για να μπορεί να βλέπει τον αρχηγό των Ταγμάτων Ασφαλείας, Γερμανοί που άλλοτε εξολοθρεύουν τα πάντα στο πέρασμά τους και άλλοτε αμνηστεύουν, ένα κλιμάκιο της αμερικανικής 0SS που φθάνει από τη Μέση Ανατολή ζητώντας να δει τους ΕΑΜίτες χωρίς την παρουσία Βρετανών τους οποίους δεν εμπιστεύεται και η απόπειρα των Βρετανών να σκοτώσουν τους Αμερικανούς κατά την αποχώρησή τους! Ανάμεσα σε όλα αυτά, ο ανυπότακτος βενιζελικός, ένας τύπος αντιστασιακού που με τον ηρωισμό και τις αδυναμίες του διαφοροποιεί πολύ τον κρητικό αγώνα από τον αγώνα σε άλλες γωνιές της χώρας. Επίσης τα Χανιά του Σοφοκλή Βενιζέλου και του ήδη δραστήριου Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Τα μέλη του ΕΑΜ και τα μέλη της ΕΟΚ, δύο αντιστασιακών οργανώσεων με κοινές σε μεγάλο βαθμό βενιζελικές καταβολές που κατ΄ αρχήν συνεργάστηκαν αλλά στη συνέχεια συγκρούστηκαν. Αλλά και δύο πρόσωπα που γίνονται μύθος: ένας κομμουνιστής που εκτελέστηκε και ένας λοχαγός που δολοφονήθηκε- και οι δύο αυτοί αντιστασιακοί χάθηκαν το καλοκαίρι του 1944.

Ετσι η Μάρω Δούκα περιγράφει στο καινούργιο της μυθιστόρημα την κατάσταση στα Χανιά το φθινόπωρο του 1944. Τον Οκτώβριο οι Γερμανοί έφευγαν από παντού, στα Χανιά όμως, τελευταία γερμανοκρατούμενη γωνιά της Ελλάδας, έμειναν μέχρι την άνοιξη του 1945! Ηταν η χαρά των κατασκόπων που θα μπορούσε να δώσει έναυσμα για ένα περιπετειώδες μυθιστόρημα του είδους. Ωστόσο η Δούκα κάνει κάτι πολύ πιο δύσκολο: ανατέμνει όλη τη δύσκολη ιστορία της Κατοχής στην περιοχή των Χανίων, ρίχνοντας φως σε έναν εμφύλιο- ταμπού (που αλλοιώνει την εικόνα της βενιζελικής Κρήτης) και στον διχαστικό ρόλο των Βρετανών. Βασισμένη σε μεγάλη έρευνα γραπτών πηγών και πατώντας σε ιστορικά ντοκουμέντα, ανιχνεύει ηρωισμούς αλλά και σκοπιμότητες, φιλίες και μικρότητες, σε ένα πολιτικό ψηφιδωτό στο οποίο δρουν πολλοί πρωταγωνιστές χωρίς, πάντα, ξεκάθαρους ρόλους.

Το ποιοι είναι οι καλοί και ποιοι οι κακοί σε τέτοιες περιπτώσεις σηκώνει προφανώς μεγάλη κουβέντα, εξ ου και ο τίτλος του βιβλίου Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ. Η Δούκα όμως, με ηρωίδα της μια σημερινή φοιτήτρια που βρήκε ένα συνταρακτικό ημερολόγιο του παππού της, προσπαθεί να βγάλει άκρη με όλα αυτά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ακραιφνούς βενιζελικού Παύλου Γύπαρη, με τη μεγάλη πολεμική εμπειρία, που κατέληξε να κυνηγάει κομμουνιστές:

«Ανοιξη του 1944», γράφει η Μάρω Δούκα με βάση βιογραφία του Γύπαρη, «κάλεσαν τον Παύλο Γύπαρη στο Αγγλικό Στρατηγείο και του ανακοίνωσαν ότι πρέπει να φύγει για την Κρήτη, να ετοιμάσει με τη βοήθεια των αγγλικών υπηρεσιών την απελευθέρωσή της. Οταν έφθασαν με το υποβρύχιο κοντά στα παράλια της Νότιας Κρήτης, τον κάλεσε ο πλοίαρχος. “Θα οργανώσεις ομάδες σε όλο το νησί”, του είπε, “θα έχεις στη διάθεσή σου όσα όπλα χρειαστούν για τον εξοπλισμό τους και όσα χρήματα απαιτούνται για τη συντήρησή τους. Και όταν θα λάβεις την εντολή, θα προκαλέσεις και θα δημιουργήσεις συμπλοκές με τις ΕΛΑΣίτικες ομάδες για να μας δώσεις λαβή να επέμβουμε, να συντρίψουμε τον ΕΛΑΣ και να κρατήσουμε την Κρήτη στην αγγλική επιρροή”. Και τότε ο Γύπαρης είπε: “Εγώ δεν πρόκειται να αντικαταστήσω τους κατακτητές της πατρίδας μου με νέους κατακτητές, αρνούμαι”. Ετσι το υποβρύχιο επέστρεψε χωρίς να αποβιβαστεί ο Γύπαρης στο νησί». Γενάρη του 1945 όμως, προσθέτει η Δούκα, όταν θα έχουν τόσα και τόσα μεσολαβήσει- ανάμεσά τους και τα Δεκεμβριανά στην Αθήνα- ο καπετάν Γύπαρης «δεν θα διστάσει “να αντικαταστήσει τους κατακτητές της πατρίδας του με νέους κατακτητές”».

Ωστόσο, γράφοντας ένα μυθιστόρημα με ιστορική υφή δεν σημαίνει ότι η Δούκα γράφει Ιστορία. «Πρόθεσή μου» λέει στο Βιβλιοδρόμιο «ήταν να ανασύρω τα υπάρχοντα ήδη στοιχεία- ψηφίδες και να τα ανασυνθέσω μυθοπλαστικά σχηματίζοντας το παζλ της εποχής, προκειμένου να αναδείξω την παραβίαση της διαχωριστικής γραμμής ανάμεσα σε συμμάχους και εχθρούς, φίλους και ιδεολογικούς αντιπάλους».Πράγμα καθόλου εύκολο, αν υπολογίσει κανείς ότι υπήρξαν εκεί υπόγειες επαφές ανάμεσα σε όλα σχεδόν τα δρώντα μέρηΓερμανούς, Αγγλους, κομμουνιστές, μέλη του ΕΑΜ και της ΕΟΚ-, κάτι που οδήγησε ακόμη και «σεσημασμένους» συνεργάτες των Γερμανών, που αποδεδειγμένα είχαν οδηγήσει στο θάνατο μεγάλο αριθμό αντιστασιακών, να διεκδικήσουν ρόλο αντιστασιακού ή, τουλάχιστον, συνομιλητή των Άγγλων.

Στο βιβλίο παρουσιάζετε δύο σημαντικά έγγραφα που δεν είναι γνωστά, ενδεχομένως ούτε στους ιστορικούς. Στο ένα ο Παύλος Γύπαρης γράφει σε επιστολή του προς τον Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου Αγαθάγγελο (στις 16/4/1945): «Σεβασμιώτατε.Αι πληροφορίαι ας μου εδώκατε προχθές προφορικώς και συγκεκριμένως διά τους Γερμανούς Δ/τάς, ότι των εγεννήθη η σκέψις διά να έλθω εις τα Χανιά με την ελπίδα ότι εγώ θα ημπορούσα να επιβάλω την τάξιν εις τους αναρχικούς κ.λπ. ομολογώ ότι δεν με άφισε ασυγκίνητον».Τι ακριβώς συνέβαινε το 1945 στα Χανιά;Και πώς μπορεί ένας πολεμικός ήρωας να συνδιαλέγεται με τους Γερμανούς, και μάλιστα ήδη ηττημένους;

Ας τα πάρουμε με τη σειρά: περί τα τέλη Αυγούστου του 1944 οι Γερμανοί αρχίζουν σταδιακά να εκκενώνουν «ανενόχλητοι» τους άλλους νομούς της Κρήτης και να συγκεντρώνονται στα Χανιά. Μέρος των στρατευμάτων τους μεταφέρεται στην ηπειρωτική Ελλάδα από το αεροδρόμιο του Μάλεμε. Οι υπόλοιποι, κατά την επίσημη εκδοχή, αποκλείστηκαν στην πόλη και την ενδοχώρα της. Από ποιους αποκλείστηκαν και γιατί;
Αρχές Οκτωβρίου του 1944 η Αθήνα πανηγυρίζει για την απελευθέρωσή της, το ίδιο και η υπόλοιπη Ελλάδα. Ακολουθούν τα Δεκεμβριανά. Μπαίνει το 1945 και οι Γερμανοί βρίσκονται αμετακίνητοι στα Χανιά. Γιατί;
Συνθηκολογεί αρχές Μαΐου του 1945 επισήμως η Γερμανία, ο γερμανός διοικητής της «Οχυράς Θέσεως Κρήτης», Χανς Μπέντακ, μεταφέρεται αεροπορικώς στο Ηράκλειο και υπογράφει την παράδοσή του στους Βρετανούς. Επιστρέφει αμέσως στα Χανιά εξουσιοδοτημένος για την τήρηση της τάξης στην πόλη έως και τα τέλη Ιουνίου της ίδιας χρονιάς. Γιατί;

Και ο Παύλος Γύπαρης; Μακεδονομάχος, πολέμησε στους Βαλκανικούς σε διάφορα μέτωπα. Από το 1916 προσκολλήθηκε «ευλαβικά» στον Ελευθέριο Βενιζέλο. Εγινε γνωστός στο πανελλήνιο με την υπόθεση δολοφονίας του Ιωνα Δραγούμη. Ελαβε μέρος στη Μάχη της Κρήτης. Κατέφυγε με πολλούς άλλους στη Μέση Ανατολή, όπου παρέμεινε έως το 1944. Αρχές του 1945 επιστρέφει με μυστική αποστολή στο νησί. Ποια ήταν η «αποστολή»; Ποιοι κρύβονταν πίσω του; Το άλλο έγγραφο είναι μια προκήρυξη του Σεπτεμβρίου 1941. Την έχει συντάξει μία «Επιτροπή του Λαού του Νομού Χανίων» που ζητάει από τους Χανιώτες, ούτε λίγο ούτε πολύ, να παραδώσουν τα όπλα τους, όπως το ήθελαν οι Γερμανοί, προκειμένου να αποφύγουν «τον κίνδυνον παρατάσεως της ανωμαλίας της ζωής της Νήσου και νέας ασκόπους αιματοχυσίας». Την «Επιτροπή του Λαού» αποτελούν ο Αρχιεπίσκοπος Αγαθάγγελος, ο δήμαρχος Νίκος Σκουλάς, ανώτεροι δικαστικοί, ένας βιομήχανος, στελέχη τραπεζών, δικηγόροι (ανάμεσά τους οι Κυριάκος Μητσοτάκης, Μιχαήλ Παπαγιαννάκης),γιατροί,κτηματίες. Τι ακριβώς επεδίωκαν και σε ποιο πλαίσιο;
Η μία εκδοχή που δεν αποσιωπάται στο βιβλίο είναι ότι όλοι αυτοί, αυτόκλητοι ταγοί της πόλης, από αγάπη και έγνοια για την πολύπαθη νήσο αλλά και από μια ρεαλιστική θεώρηση των πραγμάτων, επεδίωκαν απλώς την ειρήνευση με τους Γερμανούς προκειμένου να ανασάνει ο τόπος, να ξαναμπεί σε μια σειρά η ζωή. Η άλλη εκδοχή είναι ότι από ηθική τουλάχιστον άποψη η ρητορεία και η επιχειρηματολογία της επιστολής επιδεικνύει αχαρακτήριστη προθυμία στον κατακτητή- εισβολέα. Και αυτή ακριβώς η προθυμία θα κινδυνεύσει πολλές φορές στο άμεσο μέλλον να εκπέσει σε σύμπραξη και συνενοχή.